ตำแหน่งสัมพันธ์
( Aspect )
ตำแหน่งสัมพันธ์ คือ
ลักษณะเชิงมุม
ที่ดาวพระเคราะห์หรือปัจจัยต่างๆ เช่น ศูนย์รังสี หรือ
จุดอิทธิพล กระทำต่อกัน
ตำแหน่งสัมพันธ์ หรือ
ลักษณะเชิงมุมที่ดาวหรือปัจจัยกระทำต่อกันนี้
มีความสำคัญแก่การพยากรณ์ในวิชาโหราศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง
เพราะจากประสบการณ์ที่ผ่านมาพบว่า
ในการที่ดาวดวงหนึ่ง หรือ
ปัจจัยต่างๆ
จะส่งอิทธิพลไปถึงดาวอื่น หรือ
ปัจจัยอื่น ได้เพียงใดนั้น
จะขึ้นอยู่กับ ตำแหน่งสัมพันธ์
หรือ ลักษณะเชิงมุมระหว่างดาว
หรือปัจจัยนั้นๆ เป็นสำคัญ
1. ตำแหน่งสัมพัมธ์ชุด จตุโกณ
1. มุมชุด เป็นจำนวนเท่าของ
45 องศา คือ 0 , 45 , 90 , 135 , 180 , 225 , 270 , 315 , 360 องศา
2. ตำแหน่งสัมพันธ์ชุด
ตรีโกณ
ตำแหน่งสัมพันธ์ชุดตรีโกณ
หรือเรียกเชิงมุมชุดตรีโกณ
ได้แก่
2.1 มุมชุด เป็นจำนวนเท่า
ของ 60 องศา คือ 0 , 60 , 120 , 180 , 240 , 300 , 360 องศา
2.2 มุมชุด เป็นจำนวนเท่าของ
30 องศา คือ มุมที่ซอยแบ่งครึ่ง 60
องศาลงไปอีก ซึ่งได้แก่มุม
0 , 30 , 60 , 90 , 120 , 150 , 180 องศา
2.3
นอกจากนี้ยังมีมุมที่อยู่แบ่งครึ่งย่อยลงไปอีก
แต่ไม่มีความสำคัญคือ มุมเป็น
จำนวนเท่าของ 15 องศา
และมุมเป็นจำนวนเท่าของ 7.5 องศา
ระยะวังกะ ( Orbit )
คือระยะเชิงมุม
ที่ยอมให้ห่างจากตำแหน่งสัมพันธ์ต่างๆ
ซึ่งหากความห่างมีค่าน้อยกว่าระยะวังกะ
ที่บังคับนี้
ยังถือว่าเชิงมุมนั้น ๆ
ยังมีตำแหน่งสัมพันธ์ที่ควรพิจารณาอยู่
เช่น ตำแหน่งสัมพันธ์ชุดเป็นจำนวนเท่าของ
45 องศา บังคับว่า
ให้ใช้ระยะวังกะไม่เกิน 1 องศา
ดังนี้ หาก ดาวพระเคราะห์ 2 ดวงใด ๆ
เช่น ศุกร์ กับ อังคาร ทำมุมกัน
หรือมีระยะเชิงมุมกัน 134 องศา หรือ
136 องศา ก็ดี ก็ให้อนุโลมว่า
อังคาร มีตำแหน่งสัมพันธ์กับ
ศุกร์ 135 องศา คือ
ทำมุมเป็นจำนวนเท่าของ 45 องศาได้
แต่ถ้าหากระยะวังกะมากว่านี้
เช่นทำมุมกัน 133 องศา เป็นต้น
ซึ่งจะเห็นได้ว่า ระยะวังกะ 1 1/2
องศา
โตกว่าระยะวังกะที่บังคับไว้
เช่นนี้ถือว่า ดาวคู่นี้
ไม่มีตำแหน่งสัมพันธ์แก่กัน
ระยะวังกะที่ยอมให้ใช้ได้นี้
โหราศาสตร์แนวจิตวิทยากำหนดไว้ต่างๆ กัน
และส่วนใหญ่เมื่อนักศึกษามีประสบการณ์มากขึ้น
เขาอาจพิจารณาใช้ระยะวังกะอย่างไรก็ได้
แต่ น้ำหนัก
ในการพยากรณ์ย่อมจะลดหลั่นกันไป
กฎสำคัญเกี่ยวกับระยะวังกะ
ซึ่งผู้ศึกษาจะ
ต้องคุ้นเคยเสียตั้งแต่บัดนี้
ก่อนที่จะพบการใช้จริง ๆ ก็คือ
ระยะวังกะยิ่งน้อย
อิทธิพลยิ่งแรงขึ้นเป็นเงาตามตัว
สำหรับโหราศาสตร์ยูเรเนียน
กำหนด ระยะวังกะ
ที่ยอมให้ใช้ได้ไว้ดังนี้ตำแหน่งสัมพันธ์ชุดเป็นจำนวนเท่าของ
45 องศา ใช้ระยะวังกะ ไม่เกิน 1
องศาตำแหน่งสัมพันธ์ชุดเป็น
จำนวนเท่าของ 22 องศาครึ่ง
ใช้ระยะวังกะ ไม่เกิน 30
ลิบดาสำหรับตำแหน่งสัมพันธ์ 0 , 90 ,
180 , 270 , 360 นั้น เป็นตำแหน่งสัมพันธ์
ที่ให้ผลในการพยากรณ์มาก
เฉพาะการพยากรณ์ดวงชะตากำเนิด
อาจยอมให้ใช้ระยะวังกะไม่เกิน 2
องศาได้
แต่อิทธิพลในการแสดงผลของดาวพระเคราะห์หรือปัจจัยต่าง
ๆ ย่อมลดลง เป็นอย่างมาก
เป็นธรรมดา